Darowizna nieruchomości krok po kroku

W realiach gospodarczych naszego kraju, darowizna w obrocie nieruchomości to wciąż jedna z istotniejszych form przekazania własności nieruchomości, szczególnie darowizny lokali mieszkalnych w ramach tzw. 1 grupy podatkowej (najbliższej rodziny).

Na mocy przepisów Kodeksu Cywilnego, darowizna taka, tak samo jak każde rozporządzenie nieruchomością, musi być sporządzona w formie aktu notarialnego. Inna forma, np. pisemna nie będzie miała żadnych skutków prawnych ani nie będzie mogła stanowić podstawy wpisu do księgi wieczystej. Należy pamiętać, że wbrew pozorom jest to czynność dwustronna, tzn. wymagająca zgody obdarowywanego, który tak samo jak darczyńca musi się podpisać pod aktem.

Zanim jednak udamy się do notariusza, należy posiadać lub skompletować zestaw niezbędnych dokumentów, które potwierdzą tzw. tytuł prawny do nieruchomości i prawo do jego dysponowania. Najbardziej typowym jest aktualny wypis z ksiąg wieczystych, który zawiera dane właściciela będącego darczyńcą. W braku takie wypisu (np. nieruchomość nie ma założonej księgi należy zgromadzić wypis i wyrys z ewidencji gruntów i budynków, podstawę nabycia (np. postanowienie o nabyciu spadku) nieruchomości przez darczyńcę. Jeżeli przedmiotem darowizny będzie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, nie wyodrębnione do osobnej księgi wieczystej, powinniśmy dodatkowo dysponować spółdzielczym przydziałem lokalu, umową przekształcającą spółdzielcze lokatorskie prawo we własnościowe.

W określonych sytuacjach przepisy nakładają na strony umowy darowizny specyficzne obowiązki. Jeżeli darowizna obejmuje nieruchomość pozyskaną wcześniej na skutek spadku i darowizny, to do sporządzenie aktu będzie potrzebna pisemna zgoda Naczelnika Urzędu Skarbowego lub wydane przez niego zaświadczenie, że czynność przez którą darczyńca nabył nieruchomość jest albo: zwolniona z podatku, podatek został opłacony lub uległ przedawnieniu. Z kolei w przypadku gdy obdarowani są małoletnimi poniżej 18 lat, notariusz może się domagać orzeczenia sądu rodzinnego wyrażającego zgodę na czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka. Nieruchomość może stanowić znaczne obciążenie dla przyszłych interesów dzieci (koszty utrzymania, podatki, ubezpieczenia, etc), stąd to dodatkowe zabezpieczenie.

Notariusz musi dokonać identyfikacji stawających do aktu stron, poprzez sprawdzenie dokumentów tożsamości lub paszportów. Darowizna dokonywana przez pełnomocnika, musi być podparta pełnomocnictwem notarialnym, albo do prowadzenia całości spraw jak i do dokonania tej konkretnej darowizny. Odebrać należy też oświadczenie darczyńcy o braku toczących się postępowań egzekucyjnych lub administracyjnych względem nieruchomości. Stan obciążeń i hipotek zostanie zbadany w Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych przez rejenta i ujawniony w akcie.

Za czynności związane z darowizną, taksa notarialna przewiduje maksymalną opłatę wynikającą z wartości nieruchomości. Większość darowizn tego rodzaju w Polsce będzie się mieścić w widełkach powyżej 60 000 zł a do 1 000 000 zł, co oznacza opłatę 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł plus VAT. Do tego należy dodać koszt 200 zł tytułem opłaty sądowej za wpis nowego właściciela do Księgi Wieczystej (o ile istnieje) .

Darowizna podlega opodatkowaniu, jeżeli obdarowany nie należy do zerowej grupy podatkowej (najbliższa rodzina). Informację do Urzędu Skarbowego o fakcie darowizny w formie aktu notarialnego przekaże notariusz, oraz pobierze podatek jeżeli będzie on należny.

 

Kategorie: U NOTARIUSZA,